BOFINFORMATIE VOOR STUDENTEN

Inleiding
Sinds december 2009 is er een toename van bof in Nederland. Ook in 2011 worden er nog steeds nieuwe patiënten met bof gemeld. Vooral studenten hebben een verhoogde kans op bof. Dit komt onder andere door het onderlinge intensieve contact in studentenhuizen, studentenverenigingen, feesten en introductieweken. Vanwege de aanhoudende overdracht van bof onder studenten adviseert de GGD Amsterdam studenten die niet of slechts éénmaal tegen bof zijn gevaccineerd, om zich alsnog via de GGD te laten vaccineren.

Weliswaar komt bof ook bij gevaccineerde studenten voor maar het blijkt dat zij een aanzienlijk lagere kans op ernstige complicaties hebben dan personen die niet tegen de bof zijn gevaccineerd. Waarschijnlijk is de beschermende werking van het vaccin in de loop van de jaren afgenomen.

 __________________________________________

Veel gestelde vragen

V:  Wat is de bof?
A:  Bof is een infectieziekte, veroorzaakt door het bofvirus. 

V:  Wat zijn de ziekteverschijnselen?
A:  Naar schatting verloopt ongeveer 1/3 van de bofinfecties zonder klachten. Het begint met koorts, spierpijn, hoofdpijn en malaise. Kenmerkend: zwelling van de speekselklier (voor het oor), een- of dubbelzijdig. Deze gezwollen speekselklier veroorzaakt pijn. Ook pijn bij het openen van de mond en oorpijn zijn veelgenoemde verschijnselen.  

V:  Hoe lang kunnen deze klachten duren?
A:  Ongeveer een week. Binnen twee weken zijn de klachten meestal geheel verdwenen. 

V:  Welke complicaties kunnen zich voordoen?
A:  Bij jonge kinderen heeft de ziekte een mild verloop. Complicaties doen zich vooral voor op oudere leeftijd. Bij mannen kan een ontsteking van de teelbal ontstaan, meestal eenzijdig, soms met onvruchtbaarheid als gevolg. Bij vrouwen kan een ontsteking van de eierstokken voorkomen, welke slechts zeer zelden de vruchtbaarheid aantast.

Zelden: Meningitis (hersenvliesontsteking), encefalitis (hersenweefselontsteking), ontsteking van de alvleesklier, ontsteking van de schildklier, ontsteking van de gewrichten en de hartspier. Een enkele maal komt eenzijdige doofheid voor.

V:  Hoeveel tijd zit er tussen besmetting en ziek worden?
A:  Tussen de 12 en 25 dagen

V:  Hoe raak je besmet met het virus?
A:  Door druppels die vrijkomen uit de keelholte van iemand met bof (bij hoesten, niezen en praten). 

V:  Hoe lang blijft iemand besmettelijk?
A:  Vanaf 2 dagen vòòr de zwelling van de onder en/ of bovenkaak tot ongeveer 5 dagen na het begin van de zwelling. Ook mensen die geen klachten hebben kunnen besmettelijk zijn. 

V:  Is er een behandeling tegen de bof?
A:  De bof wordt veroorzaakt door een virus, antibiotica hebben dus geen zin. De behandeling bestaat uit pijnbestrijding, rusten en veel drinken.

V:  Kan je getest worden op het bofvirus?
A:  Besmetting door virus kan door middel van laboratoriumtesten uit speeksel, urine en bloed aangetoond worden.

V:  Ik heb de bof al eens gehad. Kan ik het nog een keer krijgen?

A:  Als je de bof ooit hebt gehad dan ben je in principe beschermd. Echter, niet alle mensen die veronderstellen dat ze de bof hebben gehad, hebben ook daadwerkelijk de bof doorgemaakt. De verschijnselen die lijken op de bof kunnen ook door een andere ziekte veroorzaakt worden.

V:  Ik ben gevaccineerd tegen de bof, kan ik het dan alsnog krijgen?
A:  Ja, maar vooralsnog zijn de ziekteverschijnselen bij gevaccineerde mensen mild en is de kans op complicaties laag.

V:  Welke mensen zijn tegen bof gevaccineerd via het rijksvaccinatie programma (RVP)?
A:  - mensen geboren vanaf 1987 hebben tweemaal het vaccin gehad: op de leeftijd van 14 maanden en 9 jaar.
-  mensen geboren tussen 1978 en 1987 hebben eenmaal het vaccin gehad, op de leeftijd van 9 jaar.

Vaccinatiegegevens kunnen eventueel opgevraagd worden bij de entadministratie voor inwoners van Utrecht en Noord-Holland via telefoonnummer 0346-550040 of via het centrale RIVM kantoor op telefoonnummer 030-2748699 of 030-2743042.

V:  Ik ben student en heb vroeger maar één vaccinatie gehad tegen de bof. Is het raadzaam nog een vaccinatie te halen?
A:  Met twee vaccins ben je beter beschermd tegen de bof. Studenten die in het verleden maar één (of geen) vaccinatie gehad hebben wordt geadviseerd alsnog een (of twee) vaccinatie(s) te halen.  

V:  Ik heb geen klachten. Kan ik wel besmet zijn met het bofvirus?
A:  De kans bestaat dat je de bof hebt zonder klachten te hebben. 

V:  Bij mij is bof vastgesteld. Wat kan ik doen om besmetting te voorkomen?
A:  Maatregelen als handen wassen en hoesthygiëne zijn altijd zinvol, maar aangezien de bof zeer besmettelijk is zal hiermee de overdracht niet volledig voorkomen kunnen worden.

V. Zijn er nog meer maatregelen die ik kan nemen om te beschermen?

A. Speciale maatregelen zoals het aflasten van studentenfeesten zijn niet nodig. Iemand met bof is al besmettelijk voor dat ziekteverschijnselen optreden. Wel is het verstanding niet naar grote bijeenkomsten te gaan als je klachten van bof hebt. Verder is het wenselijk om de handen regelmatig te wassen en bij hoesten of niezen papieren zakdoeken te gebruiken.

V:  Hoe heet de vaccinatie tegen de bof?
A:  BMR = Bof, Mazelen, Rode hond. Het is een zogenaamd combinatie vaccin.

V:   Waarom worden mensen tegen de bof gevaccineerd?
A:  Bof kwam vroeger zeer vaak voor, waardoor veel schoolverzuim en hoge frequentie ziekenhuisopnames voor bofmeningitis (hersenvliesontsteking).

V:  Ik ben zwanger en ben op bezoek geweest bij iemand die de bof heeft. Wat kunnen de consequenties zijn voor zowel mij als mijn ongeboren kind?
A:  Het risico van zwangeren is afhankelijk van reeds bestaande afweer door eerdere vaccinatie of doorgemaakte bof. Zwangere vrouwen tot de 3e zwangerschapsmaand hebben bij het doormaken van de bof een licht verhoogd risico op een spontane abortus. Er is geen risico op geboorteafwijkingen van de vrucht of vroeggeboorte. Vaccinatie tegen bof, mazelen en rode hond is gecontra-indiceerd bij zwangere vrouwen. Voor medewerkers / studenten die korter dan 13 weken zwanger zijn is het beter om het contact met een bofzieke te vermijden, tot 5 dagen na de eerste klachten van klierzwelling. 

V:  Waar kan ik de vaccinatie krijgen en wat zijn de kosten?
A:  De vaccinatie tegen bof is te krijgen via de GGD Amsterdam, afdeling Infectieziekten. Je kunt je bij het reizigersvaccinatie- en adviesbureau van de GGD aan de Nieuwe Achtergracht 100 (3e verdieping) laten vaccineren. De tijden zijn maandag, dinsdag en donderdagmiddag van 13.30 tot 14.00 uur en kost € 20,- per vaccinatie. Je kunt pinnen of contant betalen.
 ________________________________________________________________

Indien je nog vragen hebt, kun je bellen naar de afdeling Infectieziekten van de GGD Amsterdam, tel. (020) 5555 370, keuze 2.